แอป ESG ของ Odoo เป็นแอปในรุ่น Enterprise ที่ดึงข้อมูลจาก Accounting, Fleet, Employees และ Payroll มาคำนวณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร แยกตาม Scope 1, 2 และ 3 จากข้อมูลกิจกรรมคูณค่าการปล่อย แสดงสัดส่วนเพศกับช่องว่างค่าจ้าง และติดตามโครงการลดการปล่อย เอกสาร Odoo 19.0, 19.4 และ 20 อธิบายฟีเจอร์ชุดเดียวกัน
บทความนี้เขียนให้ผู้บริหาร ฝ่ายความยั่งยืน และฝ่ายบัญชีที่กำลังพิจารณาว่าจะใช้แอปนี้เก็บข้อมูล ESG ดีไหม เราอ่านเอกสารทางการของ Odoo ทั้งเวอร์ชัน saas-19.4, 20.0 และ 19.0 เทียบกันบรรทัดต่อบรรทัด ดูหน้าแอปและหน้าเทียบรุ่นของ Odoo และหน้าค่าการปล่อยของ อบก. เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2569
ถ้าคุณอยากเห็นภาพรวมก่อนว่าบริษัทจดทะเบียนไทยควรวางข้อมูล ESG อย่างไร อ่านทำ ESG ให้ต่อเนื่องด้วยข้อมูลใน Odoo ได้ บทความนี้ลงลึกที่ตัวแอปอย่างเดียว
แอป ESG ของ Odoo คำนวณคาร์บอนฟุตพริ้นท์อย่างไร
แอปคำนวณปริมาณการปล่อยเป็น kgCO₂e โดยเอาข้อมูลกิจกรรมคูณกับค่าการปล่อยที่จับคู่ไว้ เอกสาร Odoo บอกว่าตัวเลขเปลี่ยนตามข้อมูลแบบเรียลไทม์ ทีมจึงดูผลของมาตรการลดการปล่อยได้ทันทีโดยไม่ต้องรอปิดปี
ข้อมูลกิจกรรมมาจากสามทาง
- Accounting ระบบเก็บข้อมูลจากรายการบัญชีที่ลงในบัญชีค่าใช้จ่ายและสินทรัพย์ เอกสารระบุประเภทบัญชีไว้สี่แบบ คือ Fixed assets, Expenses, Other expenses และ Cost of revenue และบอกว่าใช้เฉพาะประเภทเหล่านี้ตามวิธี Bilan Carbone
- Fleet ระบบคำนวณการปล่อยจากการเดินทางมาทำงานของพนักงาน โดยใช้ข้อมูลจาก Fleet และ Employees
- รายการที่กรอกเอง สำหรับกิจกรรมที่ระบบไม่ได้ติดตามให้อัตโนมัติ เอกสารยกตัวอย่างค่าอาหารกลางวันพนักงานและของเสีย
การเดินทางของพนักงาน
ระบบคิดจากจำนวนวัน ระยะทางจากบ้านถึงที่ทำงานแบบไปกลับ สัดส่วนวันที่เข้าออฟฟิศต่อสัปดาห์ และค่าการปล่อย CO₂ ของรุ่นรถ คุณต้องตั้งค่าสามจุดให้ครบ
- จำนวนวันเข้าออฟฟิศเฉลี่ยต่อสัปดาห์ ที่ ESG > Configuration > Settings ช่อง Weekly Office Attendance
- ค่าการปล่อยของรถแต่ละรุ่น ที่ Fleet > Configuration > Models ช่อง CO₂ Emissions
- ระยะทางบ้านถึงที่ทำงานของพนักงานแต่ละคน ในแอป Employees ช่อง Home-Work Distance
ระบบยังใช้วันเริ่มและวันสิ้นสุดการใช้รถของพนักงานในการคำนวณด้วย ดูตารางสรุปได้ที่ ESG > Collect > Employee Commuting แล้วกด Add Emissions และเลือกช่วงเวลาเพื่อนำตัวเลขเข้ารวมกับการปล่อยทั้งหมด
รายการที่กรอกเอง
ไปที่ ESG > Collect > Emitted Emissions กด New ตั้งชื่อกิจกรรม เลือกวันที่ เลือกค่าการปล่อย และใส่ปริมาณ บันทึกแล้วรายการจะเข้าไปอยู่ในรายงานคาร์บอนฟุตพริ้นท์
Scope 1, 2 และ 3 ในแอปแยกกันอย่างไร
ค่าการปล่อยทุกตัวในแอปถูกผูกกับ Scope ตาม GHG Protocol ตัวเลขที่ออกมาจึงแยก Scope ได้ตามค่าการปล่อยที่ระบบจับคู่ให้แต่ละรายการ
- Scope 1 การปล่อยทางตรง เช่น เชื้อเพลิงที่เผาในสถานที่หรือในรถของบริษัท
- Scope 2 การปล่อยทางอ้อมจากพลังงานที่ซื้อมา เช่น ไฟฟ้าหรือความร้อน
- Scope 3 การปล่อยทางอ้อมอื่นในห่วงโซ่คุณค่า เช่น สินค้าที่ซื้อ การเดินทาง และของเสีย
Scope ซ้อนเป็นลำดับชั้นได้ เอกสารยกตัวอย่าง Scope 3 ที่แตกย่อยเป็น Purchased Goods และ Electronics ถ้าบริษัทคุณต้องรายงานหมวดย่อยของ Scope 3 ก็วางโครงหมวดไว้ตรงนี้ได้
ค่าการปล่อยมาจากไหน และระบบจับคู่ให้รายการอย่างไร
ค่าการปล่อยในแอปนำเข้าจากฐานข้อมูลภายนอกได้ และจับคู่กับรายการบัญชีด้วยกฎที่คุณตั้งตามสินค้า คู่ค้า หรือบัญชี
ฐานข้อมูลค่าการปล่อย
เอกสารให้นำเข้าค่าจากฐานข้อมูลที่ผ่านการรับรอง ที่ ESG > Configuration > Source Databases แล้วกด Download ที่ฐาน ADEME ค่าการปล่อยหนึ่งตัวประกอบด้วย
- Scope ที่ผูกไว้
- ค่าความไม่แน่นอน (Uncertainty) บอกว่าค่านั้นแม่นแค่ไหน ใช้ประเมินความเชื่อมั่นของตัวเลขที่รายงาน
- วิธีคำนวณ (Compute method) เลือกได้ว่าจะคิดจากปริมาณจริง เช่น กิโลกรัม ลิตร หรือหน่วย หรือคิดจากจำนวนเงินที่จ่าย
- รายการก๊าซ ระบบมีก๊าซหลักหกตัวตามพิธีสารเกียวโต คือ CO₂, CH₄, N₂O, HFCs, PFCs และ SF₆ แต่ละตัวมีค่า GWP สำหรับแปลงเป็น CO₂ เทียบเท่า เพิ่มก๊าซอื่นได้ที่ ESG > Configuration > Gases
กฎการจับคู่ (Assignation rules)
กฎการจับคู่ทำให้ระบบเลือกค่าการปล่อยให้รายการบัญชีเอง ตั้งได้ที่ ESG > Configuration > Emission Factors เลือกค่าการปล่อย แล้วเพิ่มบรรทัดในแท็บ Assignations โดยระบุสินค้า คู่ค้า บัญชี หรือหลายอย่างรวมกัน รายการต้องตรงทุกเงื่อนไขในบรรทัดนั้นกฎถึงจะทำงาน
ถ้ามีหลายกฎที่ตรงพร้อมกัน ระบบเลือกกฎที่เจาะจงที่สุด โดยดูสินค้าก่อน แล้วคู่ค้า แล้วบัญชี ถ้ายังเสมอกัน กฎที่ระบุเงื่อนไขมากกว่าชนะ ตัวอย่างในเอกสาร คือถ้าผูกค่าการปล่อยไว้กับคอมพิวเตอร์รุ่นหนึ่ง แล้วมีบิลผู้ขายเข้ามา 150 เครื่อง ระบบจะคูณค่าการปล่อยด้วย 150 ให้เอง
เรื่องที่ต้องระวังคือหน่วยวัด เอกสารเตือนให้ตั้งหน่วยวัดข้างต้นทุนสินค้าให้ตรงกับหน่วยของค่าการปล่อย ถ้าไม่เห็นช่องนี้ ให้เปิด Units of Measure & Packagings ที่ Accounting > Configuration > Settings ส่วนรายการบัญชีที่ยังไม่มีค่าการปล่อย ดูได้จากปุ่ม Emissions to define บนการ์ด Collect Emissions ในหน้าแดชบอร์ด
กฎย้อนหลังได้ด้วย กด Assign ในหน้าค่าการปล่อย เลือก Application Period และเลือกได้ว่าจะแทนค่าที่จับคู่ไว้เดิมหรือไม่ ถ้าทำทีละหลายตัว ใช้เมนู Actions แล้วเลือก Assign Emission Factors จากหน้ารายการ
ด้านสังคมดูอะไรได้บ้าง
แอปแสดงสัดส่วนเพศและช่องว่างค่าจ้างจากข้อมูลพนักงาน สองตัวชี้วัดนี้เป็นด้านสังคมเพียงชุดเดียวที่เอกสารพูดถึง
สัดส่วนเพศเทียบได้หลายมุม เช่น ตำแหน่งเทคนิคกับงานธุรการ สัญญาประจำกับชั่วคราว สำนักงานแต่ละแห่ง หรือระดับบริหารกับพนักงานทั่วไป คุณต้องกรอกเพศของพนักงานในแท็บ Private Information ของแอป Employees ก่อน
ช่องว่างค่าจ้างคิดจากค่าจ้างในสัญญา Payroll ของคนที่ทำงานตำแหน่งเดียวกัน วิธีคิดคือเอาค่าจ้างเฉลี่ยของผู้ชายลบค่าจ้างเฉลี่ยของผู้หญิง หารด้วยค่าจ้างเฉลี่ยของผู้ชาย แล้วแสดงเป็นร้อยละ ดูผลได้ที่ ESG > Measure > Sex Parity / Pay Gap และจัดกลุ่มตามระดับผู้บริหาร แผนก ตำแหน่ง ประเภทสัญญา หรือประเทศ
เอกสารบอกว่าข้อมูลชุดนี้สำคัญกับการรายงาน CSRD ตามมาตรฐาน ESRS S1 ซึ่งเป็นกรอบของสหภาพยุโรป บริษัทไทยที่รายงานใน 56-1 One Report จึงต้องเช็กเองว่าตัวชี้วัดที่ได้ตรงกับหัวข้อที่ต้องเปิดเผยแค่ไหน
ติดตามโครงการลดการปล่อยได้ไหม
ได้ ที่ ESG > Act > Initiatives ซึ่งใช้ความสามารถของแอป Project ทั้งหมด คุณประมาณการ CO₂ ที่ลดได้ในแต่ละงาน ติดตามความคืบหน้า และมอบหมายคนพร้อมกำหนดส่งได้
เอกสารเตือนไว้ชัดว่าค่าประมาณการลดยังไม่ลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ทันที ผลจริงจะเห็นเมื่อการลดนั้นปรากฏในงานของบริษัทแล้ว แผนงานจึงไม่ไปแทนตัวเลขจริง
เอกสาร Odoo 19.0 กับ 19.4 และ 20 ต่างกันไหม
ไม่ต่าง เราดึงหน้า ESG ของทั้งสามเวอร์ชันมาแปลงเป็นข้อความแล้วเทียบกัน ผลคือเนื้อหาตรงกันทุกบรรทัด
| หัวข้อ |
19.0 |
saas-19.4 |
20.0 |
| แหล่งข้อมูล Accounting, Fleet, กรอกเอง |
มี |
มี |
มี |
| Scope 1, 2, 3 แบบลำดับชั้น |
มี |
มี |
มี |
| ฐาน ADEME, ก๊าซหกตัว, Uncertainty |
มี |
มี |
มี |
| กฎการจับคู่และการย้อนหลัง |
มี |
มี |
มี |
| สัดส่วนเพศและช่องว่างค่าจ้าง |
มี |
มี |
มี |
| Initiatives |
มี |
มี |
มี |
มีอีกเรื่องที่ควรทราบ หน้าแอป ESG บนเว็บไซต์ Odoo พูดถึงความสามารถที่ไม่อยู่ในเอกสารสามเวอร์ชันนี้ เช่น AI ช่วยจับคู่ค่าการปล่อย ค่าการปล่อยมากกว่า 15,000 รายการ ฐาน IPCC การประเมินสาระสำคัญสองทาง (double materiality) แบบสำรวจผู้มีส่วนได้เสีย และรายงาน CSRD กับ VSME ถ้าความสามารถเหล่านี้สำคัญกับการตัดสินใจ ให้ขอดูการสาธิตบนเวอร์ชันที่คุณจะใช้จริง
บริษัทไทยยังต้องทำอะไรเพิ่ม
แอปมีกลไกคำนวณที่ใช้งานได้ แต่ส่วนที่ผูกกับบริบทไทยยังต้องออกแบบเอง ต่อไปนี้คือจุดที่เราเห็นจากการอ่านเอกสาร
- ค่าการปล่อยของไทย เอกสารพูดถึงแค่การนำเข้าฐาน ADEME ส่วนองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ อบก. เผยแพร่ค่า Emission Factor สำหรับคาร์บอนฟุตพริ้นท์องค์กร (CFO) ฉบับมกราคม 2569 บนเว็บไซต์ของตัวเอง มีทั้งเชื้อเพลิงและไฟฟ้า grid mix คุณต้องตัดสินใจว่าจะใช้ค่าชุดไหน นำเข้าแอปอย่างไร และใครดูแลเมื่อ อบก. ออกค่าชุดใหม่
- การจับคู่กับกรอบรายงานไทย แอปไม่ได้ผูกตัวชี้วัดกับ 56-1 One Report, FTSE Russell ESG Scores หรือ GRI ต้องทำตารางจับคู่เองว่าตัวเลขไหนไปอยู่หัวข้อไหน ตั้งแต่ปี 2569 ตลาดหลักทรัพย์ฯ ใช้ FTSE Russell ESG Scores ที่ให้คะแนนจากข้อมูลเปิดเผยต่อสาธารณะแทน SET ESG Ratings ที่ใช้แบบสอบถาม (วิธีเตรียมข้อมูล) ดูตัวอย่างการวางข้อมูลได้ในรากฐานข้อมูลความยั่งยืน 7 ชั้น
- ด้านการกำกับดูแล เอกสารแอปไม่มีหัวข้อ Governance เลย เรื่องนโยบาย คณะกรรมการ และการบริหารความเสี่ยงยังต้องเก็บหลักฐานจากที่อื่น
- PDPA เพศและค่าจ้างของพนักงานเป็นข้อมูลส่วนบุคคล ควรรายงานเป็นภาพรวม จำกัดคนที่เห็นข้อมูลรายคน และบันทึกฐานทางกฎหมายไว้
- หลักฐานและการอนุมัติ เอกสารไม่ได้พูดถึงขั้นตรวจทาน การอนุมัติ หรือการปิดงวดข้อมูล ESG ถ้าคุณต้องให้ผู้ทวนสอบไล่ตัวเลขกลับไปหาเอกสารต้นทาง ต้องวางขั้นตอนนี้เพิ่ม เราเขียนแนวทางไว้ในทำ ESG ให้เป็นงานประจำด้วย PrivacyHub
ถ้ายังไม่แน่ใจว่า ESG กับความยั่งยืนต่างกันตรงไหน อ่านความยั่งยืนกับ ESG ต่างกันอย่างไร ก่อนก็ได้
แอปนี้เหมาะกับใคร
แอปเหมาะกับบริษัทที่ใช้ Odoo บันทึกบัญชีและข้อมูลพนักงานอยู่แล้ว และอยากเริ่มวัดคาร์บอนจากข้อมูลที่มีในระบบ
เหมาะถ้าคุณ
- ใช้ Odoo Enterprise บันทึกค่าใช้จ่ายและสินทรัพย์ครบทุกเดือน
- อยากเห็นคาร์บอนฟุตพริ้นท์ภาพรวมก่อนลงทุนระบบใหญ่
- มีรถบริษัทหรือพนักงานเดินทางมาทำงานด้วยรถที่บันทึกใน Fleet
- อยากติดตามโครงการลดการปล่อยในที่เดียวกับงานโครงการอื่น
ควรรอหรือวางแผนเพิ่มถ้าคุณ
- ใช้ Odoo Community อยู่ ซึ่งไม่มีแอป ESG
- ต้องส่งตัวเลขให้ผู้ทวนสอบและต้องการขั้นอนุมัติที่ตรวจย้อนได้
- ข้อมูลพลังงานหรือของเสียส่วนใหญ่อยู่นอก Odoo เช่น ในระบบมิเตอร์หรือไฟล์ของโรงงาน
- ต้องใช้ค่าการปล่อยของ อบก. ทุกตัว และยังไม่มีคนดูแลชุดค่านั้น
เริ่มต้นอย่างไร
เริ่มจากตัวชี้วัดเดียวแล้วไล่ให้ครบทั้งทางก่อนขยาย วิธีนี้สอดคล้องกับงานนำร่องที่เราอธิบายไว้ในหน้า ESG ของ Enersys
- เลือกตัวชี้วัดหนึ่งตัวที่ต้องรายงานจริง เช่น การปล่อยจากไฟฟ้าของทุกสาขา
- ตกลงขอบเขต หน่วยวัด วิธีคำนวณ เจ้าของข้อมูล ผู้ตรวจ และผู้อนุมัติ
- เช็กว่าข้อมูลต้นทางอยู่ในบัญชีของ Odoo แล้วหรือยัง ถ้าอยู่ที่อื่นให้ระบุว่าจะเชื่อมหรือกรอกเอง
- เลือกชุดค่าการปล่อย ADEME หรือ อบก. และตั้งกฎการจับคู่ให้หน่วยวัดตรงกัน
- ปิดงวดหนึ่งรอบ แล้วให้ผู้ตรวจลองไล่ตัวเลขกลับไปหาเอกสารต้นทาง
- จดสิ่งที่แอปยังไม่ครอบคลุม แล้วค่อยตัดสินใจว่าต้องเสริมอะไร
คำถามที่พบบ่อย
แอป ESG ของ Odoo มีใน Odoo Community ไหม
ไม่มี หน้าเทียบรุ่นของ Odoo ระบุว่า ESG อยู่ใน Enterprise เท่านั้น ส่วนหน้าราคาบอกว่าแผน Standard และ Custom รวมทุกแอป และมีแผน One App Free สำหรับใช้หนึ่งแอปโดยไม่จำกัดผู้ใช้
คำนวณ Scope 1, 2 และ 3 ได้ครบไหม
แอปแยกการปล่อยตาม Scope ได้ทั้งสาม โดยดูจาก Scope ที่ผูกกับค่าการปล่อยแต่ละตัว ความครบจึงขึ้นกับว่าข้อมูลกิจกรรมของคุณอยู่ใน Odoo หรือกรอกเข้ามาครบแค่ไหน
ใช้ค่าการปล่อยของ อบก. ได้ไหม
เอกสาร Odoo ไม่ได้พูดถึงค่าของ อบก. พูดถึงแค่การนำเข้าฐาน ADEME ถ้าต้องใช้ค่าของไทย ต้องวางวิธีนำค่าเข้าแอปและดูแลรุ่นของค่าเอง
แอปออกรายงาน 56-1 One Report ให้ไหม
ไม่ เอกสารไม่ได้พูดถึง 56-1 One Report หรือการประเมิน ESG ของตลาดหลักทรัพย์ฯ คุณต้องจับคู่ตัวชี้วัดกับหัวข้อรายงานเอง
ถ้าใช้ Odoo 19.0 อยู่ ต้องอัปเกรดเพื่อใช้แอป ESG ไหม
ตามเอกสาร ไม่จำเป็น หน้า ESG ของ 19.0, saas-19.4 และ 20.0 เขียนไว้ตรงกัน แต่ความสามารถที่หน้าแอปพูดถึงเพิ่ม เช่น AI จับคู่ค่าการปล่อยหรือรายงาน CSRD ควรขอดูการสาธิตบนเวอร์ชันที่คุณใช้
งานที่ Enersys ทำ
Enersys เป็นบริษัทซอฟต์แวร์ในกรุงเทพฯ ทำซอฟต์แวร์ธุรกิจมาตั้งแต่ปี 2555 และเป็น Official Odoo Silver Partner ปีนี้เป็นปีที่สองที่เราทำงาน Odoo เราเป็นผู้ชนะรางวัล Odoo Awards 2026 สาขา Best Starter APAC และติด 3 อันดับแรกของพาร์ทเนอร์ในไทยจาก Odoo Partner Leaderboard ไตรมาส 2 ปี 2569
สำหรับงาน ESG เราทำโมดูล ESG แบบ custom บน Odoo ให้บริษัทจดทะเบียนไทย กำหนดขอบเขตตามตัวชี้วัด ระบบต้นทาง ขั้นอนุมัติ และรูปแบบรายงานของแต่ละบริษัท เราจัดรอบเก็บข้อมูล ESG รายเดือนบนฐานการกำกับงานของ PrivacyHub คือสิทธิ์ตามบทบาท สถานะงาน หลักฐาน และประวัติการตรวจสอบ แล้วพัฒนาฟังก์ชันเฉพาะของ ESG เพิ่มตามโครงการ แดชบอร์ดจับคู่ตัวชี้วัดกับ 56-1 One Report, FTSE Russell ESG Scores หรือ GRI และ Genesis AI ช่วยร่างรายงานโดยมีคนตรวจทุกขั้น
ดูรายละเอียดได้ที่หน้า ESG ของ Enersys และหน้า Odoo ERP ถ้าอยากเอาตัวชี้วัดหนึ่งตัวของบริษัทมาไล่ดูด้วยกันว่าแอปมาตรฐานทำได้แค่ไหน ติดต่อทีม Enersys ได้เลย
แหล่งข้อมูล
- ESG, Odoo saas-19.4 Documentation, Odoo S.A. (เข้าถึง 12 ต.ค. 2569)
- ESG, Odoo 20.0 Documentation, Odoo S.A. (เข้าถึง 12 ต.ค. 2569)
- ESG, Odoo 19.0 Documentation, Odoo S.A. ใช้เทียบความต่างของเวอร์ชัน (เข้าถึง 12 ต.ค. 2569)
- Odoo ESG, หน้าแอป, Odoo S.A. (เข้าถึง 12 ต.ค. 2569)
- Compare Editions, Odoo S.A. (เข้าถึง 12 ต.ค. 2569)
- Odoo Pricing, Odoo S.A. (เข้าถึง 12 ต.ค. 2569)
- Emission Factor (CFO), องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (เข้าถึง 12 ต.ค. 2569)
- Enersys Co., Ltd. บน Odoo Partner Directory, Odoo S.A. (เข้าถึง 12 ต.ค. 2569)
- กระบวนการประเมิน FTSE Russell ESG Scores, ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (เข้าถึง 12 ต.ค. 2569)
