สมมติว่าบริษัทของคุณมีแชตบอตตอบลูกค้าบนเว็บ หรือระบบที่อ่านใบแจ้งหนี้แล้วกรอกข้อมูลเข้าระบบบัญชีให้ ระบบนี้อาจเขียนโดยทีมภายใน หรือผู้รับจ้างที่ส่งมอบงานไปเมื่อปีที่แล้ว ทุกวันมันทำงานเงียบ ๆ ด้วยการเรียกโมเดลของ OpenAI ผ่าน API
วันหนึ่งโมเดลที่ระบบเรียกอยู่ถูกปิด แชตบอตเงียบ ใบแจ้งหนี้ค้างคิว และไม่มีใครในบริษัทรู้ว่าต้องแก้ตรงไหน
เรื่องนี้มีกำหนดวันชัดเจนแล้วสำหรับโมเดลหลายรุ่นที่ธุรกิจใช้กันมาก
OpenAI ประกาศอะไร
วันที่ 14 ตุลาคม 2569 OpenAI แจ้งนักพัฒนาที่ใช้โมเดลกลุ่ม GPT-4 บางรุ่นว่าจะถอดออกจาก API ในวันที่ 14 มกราคม 2570 รุ่นที่อยู่ในประกาศนี้คือ
- GPT-4o (snapshot gpt-4o-2024-08-06 และ gpt-4o-2024-11-20)
- GPT-4o mini (gpt-4o-mini-2024-07-18)
- GPT-4.1 (gpt-4.1-2025-04-14)
- GPT-4.1 mini (gpt-4.1-mini-2025-04-14)
OpenAI แนะนำให้ย้ายทั้ง 4 รุ่นไปใช้ gpt-6-luna และระบุว่าโมเดลที่ fine-tune จากรุ่นเหล่านี้จะปิดตามกำหนดเดียวกับโมเดลฐาน
นับจากวันประกาศถึงวันปิดมีเวลาราว 3 เดือน ซึ่งรวมช่วงปีใหม่ที่ทีมส่วนใหญ่ลาพักอยู่ด้วย
อีกชุดหนึ่งเหลือเวลาไม่ถึง 10 วัน
ในหน้าเดียวกันยังมีประกาศเดิมตั้งแต่ 22 เมษายน 2569 ที่จะถึงกำหนดในวันที่ 23 ตุลาคม 2569 ตัวอย่างโมเดลที่จะปิดในวันนั้น
- gpt-3.5-turbo, gpt-4 และ gpt-4-turbo
- gpt-4.1-nano และ gpt-4o-2024-05-13
- o1, o1-pro, o3-mini และ o4-mini
- gpt-image-1 สำหรับสร้างภาพ
- โมเดล fine-tune บางรุ่น เช่น ft-gpt-3.5-turbo และ ft-gpt-4.1-nano-2025-04-14
แต่ละรุ่นมีตัวแทนที่ OpenAI แนะนำต่างกัน เช่น gpt-5.6-sol, gpt-5.6-luna หรือ gpt-5.6-terra ถ้าระบบของคุณยังเรียกชื่อเหล่านี้อยู่ งานนี้ต้องทำภายในสัปดาห์หน้า
ทำไมเรื่องนี้กระทบธุรกิจ ไม่ใช่แค่ทีมไอที
ตอนส่งมอบระบบ ชื่อโมเดลมักถูกเขียนไว้ในโค้ดหรือไฟล์ตั้งค่าเพียงบรรทัดเดียว ผู้บริหารไม่เคยเห็น และไม่มีอยู่ในทะเบียนทรัพย์สินไอที แต่บรรทัดนั้นคือจุดที่ทำให้ระบบหยุดได้ทั้งระบบ
การเปลี่ยนโมเดลก็ไม่ใช่การแก้ชื่อแล้วจบ โมเดลรุ่นใหม่อาจตอบยาวขึ้นหรือสั้นลง จัดรูปแบบผลลัพธ์ต่างไป อ่านตัวเลขในเอกสารต่างไป หรือคิดค่าใช้จ่ายต่อครั้งไม่เท่าเดิม ระบบที่ส่งผลลัพธ์ต่อเข้า ERP หรือระบบบัญชีโดยอัตโนมัติจึงต้องทดสอบกับเอกสารจริงก่อนสลับ
OpenAI เองก็เขียนไว้ในหน้าประกาศว่า ซอฟต์แวร์ที่พึ่งโมเดลของ OpenAI อาจต้องปรับเป็นระยะเพื่อให้ทำงานต่อได้ และระบุระยะแจ้งล่วงหน้าขั้นต่ำไว้ เช่น โมเดลรุ่นทดลองที่มีคำว่า preview ในชื่ออาจถูกปิดโดยแจ้งล่วงหน้าเพียงราว 2 สัปดาห์ ข้อนี้ควรอยู่ในการตัดสินใจตั้งแต่ตอนเลือกโมเดลให้ระบบที่สำคัญต่อธุรกิจ
เช็กลิสต์สำหรับธุรกิจ
- ทำรายการระบบที่เรียก AI ผ่าน API ทั้งหมด รวมระบบที่ผู้รับจ้างหรือ SaaS ทำให้ และระบุว่าแต่ละระบบใช้โมเดลชื่ออะไร
- เทียบรายชื่อกับหน้า Deprecations ของ OpenAI เริ่มจากชุดที่ปิด 23 ตุลาคม 2569 ก่อน
- ถามผู้รับจ้างหรือผู้ให้บริการตรง ๆ ว่าระบบที่ส่งมอบให้เราใช้รุ่นไหน และมีแผนย้ายเมื่อไร ใครเป็นคนจ่ายค่าแก้
- เตรียมชุดข้อมูลทดสอบจากงานจริง เช่น ใบแจ้งหนี้ 30 ใบหรือคำถามลูกค้าที่พบบ่อย แล้วเทียบผลลัพธ์ของโมเดลเดิมกับโมเดลใหม่ก่อนสลับ
- ให้ระบบตรวจฟิลด์ shutdown_date จาก List models API เป็นประจำ เพื่อรู้ล่วงหน้าโดยไม่ต้องรออีเมล
- แยกชื่อโมเดลออกมาเป็นค่าตั้งค่าที่เปลี่ยนได้โดยไม่ต้องแก้โค้ด และกำหนดคนรับผิดชอบไว้ชัด
ถ้าตอบข้อ 1 ไม่ได้ ให้เริ่มจากข้อนั้นก่อน เพราะทุกข้อที่เหลือขึ้นอยู่กับมัน
งานที่ Enersys ทำ
เราพัฒนาและดูแลซอฟต์แวร์ธุรกิจมา 14 ปี รวมถึงงานเชื่อม AI เข้ากับระบบงานและ ERP ถ้าคุณไม่แน่ใจว่าระบบไหนในบริษัทเรียกโมเดลที่กำลังจะปิด หรืออยากให้ช่วยวางแผนทดสอบก่อนย้ายโมเดล คุยกับทีม Enersys ได้
แหล่งข้อมูล
